Schapen

Schapen zijn echte kudde dieren. Ze horen met meerdere bij elkaar gehouden te worden. Er zijn allerlei soorten rassen. Deze verschillen van elkaar, zowel in karakter als uiterlijk. Regelmatig moeten de hoefjes van schapen bekapt worden. Een schaap kan met een dikke laag wol niet de zomer in en daarom worden schapen meestal  in de maand mei/juni geschoren.

Schapen kunnen door hun dikke wol goed tegen lage temperaturen, toch is het wel prettig dat er een stal of overkapping aanwezig is als beschutting bij harde regen of bij brandende zon. Schapen eten gras en hooi, daarbij kunt u de schapen wat schapenbrokken, brood wortelen of groenteafval geven.

Als u ziet dat een schaap zich afzondert  van de groep of uit de groep verstoten wordt, kan het schaap iets onder de leden hebben.

Myiasis (huidmadenziekte)

Veel voorkomend probleem bij schapen dat wordt veroorzaakt door de vleesvlieg. Deze legt haar eitjes in de vacht van het schaap. De uitgekomen larven maken wondjes op de huid. Dit kunnen diepe, ontstoken wonden worden. Een schaap met myiasis zondert zich vaak af van de kudde. Myiasis kan behandeld  en voorkomen worden door  de schapen te scheren en diarree zo goed mogelijk voorkomen. Mochten ze toch myiasis krijgen is een behandeling met een bestrijdingsmiddel en antibiotica nodig.

Rotkreupel

Hierbij worden de hoeven aangetast en zal het schaap veel op de voorste knieën liggen tijden het grazen. Rotkreupel is besmettelijk en is zelfs een aangifteplichtige ziekte. Gelukkig kan er tegen rotkreupel met succes worden geënt zelfs in een besmet koppel.

Zere bekjes

Zere bekjes komt vooral voor bij lammeren maar een enkele keer ook bij volwassen dieren. Het virus dringt binnen via kleine wondjes in de onbewolde huid. Eerst ontstaan  bultjes, deze worden later puistjes en blaasjes die uiteindelijk een korstige plek vormen. Bij lammeren ziet u dit vooral rond de bek, oogleden en rond de uitwendige geslachtsorganen. Mocht u deze verschijnselen herkennen neem dan contact met ons op. Gelukkig kan tegen zere bekjes bij schapen worden geënt. Zere bekjes is ook besmettelijk voor mensen!

Q koorts

Q koorts zorgt bij schapen voor abortussen. Verder wordt het schaap  niet ziek. Q koorts is besmettelijk voor mensen. De Q koorts bacterie komt vooral in de lucht tijdens het lammeren. In geval van Q-koorts  is het belangrijk dat de nageboorte in een plastic zak wordt opgeborgen en wordt afgevoerd naar de destructie

Schapen in rugligging

Schapen die op hun rug komen  te liggen kunnen vaak uit zichzelf niet weer terug draaien en kunnen  sterven. U kunt een schaap niet zomaar even omrollen en weer op de poten zetten, omdat er een grote kans is op een maagkanteling. Om een schaap overeind te helpen, help je het schaap via de kont weer op de poten. De achterpoten moeten eerst de grond raken. Het beste kunt u het schaap in de oksels pakken. Omdat een schaap soms wel 60-70 kilo kan wegen is het verstandig om het schaap met 2 personen op te tillen. Als u het schaap weer op de kont getild heeft, kunt u het schaap beter even laten zitten. Er komt dan weer zuurstof  naar de spieren en de organen krijgen wat meer ruimte. Daarna kunt u het schaap op de poten zetten.

Schapen Dierenartsenpraktijk Beetsterzwaag

Het bloed (enterotoxaemie)

Wat is de ziekte ‘het bloed’?

‘Het bloed’ (ook wel weeldeziekte of eiwitvergiftiging genoemd) is een ziekte bij schapen en geiten die veroorzaakt wordt door de toxinen (gifstoffen) van de bacterie Clostridium perfringens type D. Deze bacterie komt van nature voor in het darmkanaal van schapen en geiten. Het is een aandoening die op alle leeftijden kan voorkomen maar vooral snel groeiende lammeren van 3 tot 10 weken leeftijd worden ziek en gaan meestal dood.

Wat is de oorzaak van de produktie van deze toxinen door de bacterie?

Wanneer er een groot aanbod aan koolhydraten (suikers) is aan de lammeren (te grote melkopname, te snelle overgang naar weiden met jong, eiwitrijk gras, het verstrekken van voer met een te ruime koolhydraat-eiwitverhouding in combinatie met te weinig structuur of een plotselinge voerverandering) kan de pensflora (de ‘goede’ bacteriën in de pens) zich niet snel genoeg aanpassen en kan Clostridium perfringens zich in snel tempo vermenigvuldigen in de darm. Bij deze snelle vermenigvuldiging van de bacterie worden tevens veel toxinen geproduceerd die de darmwand en de bloedvaten daarin beschadigen met diffuse bloedinkjes tot gevolg.

Bij welke groep treedt ‘het bloed’ het meeste op?

‘Het bloed’ treedt vooral op bij snel groeiende, goed doorvoede lammeren van 3 tot 10 weken oud omdat deze groep veel melk, gras of brok opneemt. Ook bij goed doorvoede lammeren van 6 tot 12 maanden vallen regelmatig dieren uit. Bij geiten wordt ‘het bloed’ veel minder vaak waargenomen dan bij schapen. Dit komt vooral doordat geiten van nature op een veel schraler rantsoen en op schrale weiden worden gehouden.

Wat zijn de symptomen van ‘het bloed’?

  • Stoppen met eten

  • Speeksels

  • Koorts

  • Tandenknarsen

  • Ademhalingsproblemen

  • Coördinatieproblemen

  • Krampaanvallen

  • Neurologische problemen

  • Coma en sterfte

Hoe stellen we de diagnose?

Op basis van het klinisch beeld, het verhaal van de schapenhouder en eventueel sectie van een kadaver wordt de diagnose gesteld.

Wat is de behandeling?

Er is geen behandeling voor ‘het bloed’. Meestal gaat het ziekteverloop zo snel dat ingrijpen te laat komt en ook bij dieren die niet direct overlijden is er zoveel schade op orgaanniveau dat behandeling zinloos is.

Wat kunt u preventief doen aan ‘het bloed’?

Bij de preventie speelt vaccinatie een grote rol. Dieren die nooit eerder zijn geënt worden twee maal gevaccineerd met 4 tot 6 weken tussentijd. Hierna kan men volstaan met een eenmalige jaarlijkse vaccinatie. Het is verstandig om drachtige ooien de tweede enting (of de eenmalige jaarlijkse) circa 2 tot 4 weken voor de verwachte werpdatum te geven.. De ooien maken dan antistoffen die met de biest (de eerste melk) aan de lammeren worden doorgegeven en deze lammeren zijn hierdoor 6 tot 12 weken beschermd (wanneer zij uiteraard voldoende biest hebben opgenomen kort na de geboorte). Na deze periode kunnen de lammeren twee keer geent worden volgens het schema. Het vaccin is een combinatievaccin van zeven typen Clostridium (waaronder ook ‘tetanus’) en waarin ook bescherming wordt verkregen tegen zomerlongontsteking (Pasteurella haemolytica). Het spreekt voor zich dat naast vaccinatie voedinsfouten en plotselinge voerveranderingen moeten worden uitgesloten.

Schapen in de wei
Schapen in de wei Dierenartsenpraktijk Beetsterzwaag

Zomerlongontsteking

Wat is de ziekte zomerlongontsteking?

Zomerlongontsteking is longontsteking bij schapen en geiten die veroorzaakt wordt door de bacterie Pasteurella haemolytica. Deze bacterie komt veel voor in de neus- en keelholte van gezonde schapen en het is niet altijd duidelijk waarom deze dragers ineens klinische verschijnselen gaan vertonen. De naam is enigszins misleidend omdat we deze longontsteking niet alleen in de zomer zien maar vanaf het voorjaar tot ver in de herfst.

Bij welke groep treedt zomerlongontsteking op?

We zien zomerlongontsteking voornamelijk bij opgroeiende lammeren hoewel ook oudere dieren ziek kunnen worden. Meestal worden er meerdere dieren uit een koppel ziek of gaan dood. Slechte weersomstandigheden, grote schommelingen in dag- en nachttemperatuur, een slecht klimaat op stal en stress rond het spenen worden genoemd als mogelijke oorzaak van ziekte uitbraak.

Wat zijn de symptomen van zomerlongontsteking?

Uitbraken van zomerlongontsteking in een koppel beginnen vaak met plotselinge sterfte van enkele lammeren zonder dat deze dieren verschijnselen hebben laten zien. Dieren die niet overlijden vertonen voornamelijk symptomen van longontsteking:

  • Benauwdheid

  • Hoesten

  • Koorts

Schapen Dierenarts Beetsterzwaag